Żołądek - budowa, funkcje, położenie | Iberogast®

Żołądek - budowa, funkcje, położenie

Mężczyzna cierpiący na zespół jelita drażliwego leży na boku i trzyma się za obolały brzuch.

Jak jest zbudowany i jak działa żołądek?

Pusty żołądek dorosłego człowieka ma zaledwie wielkość pięści, ale wykonuje ogromną pracę: w ciągu 70 lat życia przetwarza około 50 tysięcy litrów płynu i 30 ton pokarmu. Do wykonania tych zadań potrzebny jest skomplikowany system, którego elementy pracują bezbłędnie i wzajemnie się uzupełniają. Poniżej dowiesz się więcej o działaniu i budowie żołądka.

Ubrana na biało kobieta o blond włosach i naturalnym wyglądzie ćwiczy na podłodze obok okna.

Fakty o twoim żołądku1

Poznaj kilka ciekawych faktów odnośnie pracy i budowy naszego żołądka:

  • Żołądek znajduje się za przełykiem i poprzedza dwunastnicę.
  • Pokarm stały przebywa w żołądku od jednej do pięciu godzin.
  • Płyny pozostają w żołądku zaledwie przez dziesięć do dwudziestu minut.
  • Żołądek przechowuje i miesza pokarm.
  • Sok żołądkowy przyczynia się do trawienia pokarmu, a dzięki kwaśnemu odczynowi neutralizuje również bakterie.
Grafika w kolorze zielonym prezentująca budowę ludzkiego żołądka.

Budowa żołądka20

Żołądek znajduje się w lewej górnej części jamy brzusznej, pod przeponą. Z grubsza można podzielić go na dwie części: górną i dolną. 

1. Górna część żołądka przechowuje połknięty pokarm. 

2. Część dolna przetwarza treść żołądkową i przygotowuje ją do dalszego transportu.

Przyjmowanie pokarmu z przełyku oraz jego transport z żołądka do jelita czczego regulują dwa wyspecjalizowane mięśniowe pierścienie znajdujące się u góry i u dołu żołądka, które otwierają się i zamykają jak zastawki. 

Co ciekawe, jeżeli górny mięsień wpustowy żołądka pozostanie niedomknięty, do przełyku trafia nadmiar kwasu żołądkowego, który może być jedną z przyczyn zgagi168

Najważniejsze elementy budowy żołądka:

  • wpust żołądka (łac. cardia) znajdujący się pomiędzy przełykiem a żołądkiem,
  • dno żołądka (łac. fundus), które może napinać się do objętości dwóch litrów pokarmu,
  • trzon żołądka (łac. corpus), którego zadaniem jest dalsze rozdrabnianie pokarmu i mieszanie treści żołądkowej,
  • dolna część odźwiernikowa (antralna),
  • odźwiernik (łac. pylorus), pierścień mięśniowy, który przekazuje małe porcje treści żołądkowej do dwunastnicy stanowiącej pierwszy odcinek jelita cienkiego.

Działanie żołądka1

Głównymi zadaniami żołądka jest przechowywanie, dalsze rozdrabnianie i mieszanie pokarmu. Funkcje te wykonywane są z jednej strony za sprawą silnych ruchów falowych mięśni ścian żołądka, a z drugiej dzięki sokowi żołądkowemu wydzielanemu przez gruczoły zlokalizowane w błonie śluzowej. Sok żołądkowy zawiera kwas zabijający bakterie, dzięki czemu zapobiega infekcjom. Kwas żołądkowy jest więc pierwszą barierą ludzkiego ciała, ponieważ większość bakterii nie przeżywa przejścia przez żołądek.    

Ponadto sok żołądkowy zawiera specjalne enzymy, które nadtrawiają pewne składniki pokarmowe znajdujące się w żołądku. 

Produkcję soku żołądkowego przez gruczoły stymuluje nerw błędny. Stymulacja zachodzi albo samoistnie, za sprawą myślenia o jedzeniu lub kontaktu z jego widokiem, zapachem lub smakiem, albo poprzez napinanie ścian żołądka w chwili przyjmowania pokarmu2.  

Jak zrównoważyć działanie żołądka i dlaczego jest to istotne?

Sporadycznie występujące problemy z trawieniem są nieprzyjemne, ale nie dramatyczne. Kiedy w żołądku pojawia się ssanie lub ucisk, żołądek i jelita potrzebują z reguły niewiele pomocy, by wrócić do zrównoważonego, optymalnego działania. 

Picie odpowiedniej ilości płynów (1,5 do 2,5 litra) każdego dnia zapobiega utwardzaniu treści żołądkowej i ułatwia jej transport przewodem pokarmowym, odciążając tym samym żołądek i jelita. Dotyczy to jednak wyłącznie wody, herbat oraz napojów o bardzo niskiej zawartości cukru, jak na przykład silnie rozcieńczone soki. Napoje gazowane, soki wyciskane i nawet smoothie zawierają dużo składników odżywczych, które wymagają osobnego trawienia. 

Warto też pamiętać, że ruch stymuluje krążenie krwi, które może pozytywnie wpływać na działanie żołądka i jelit. Bardzo ważne jest znalezienie najlepszego dla siebie rodzaju ruchu na co dzień. Sport i ćwiczenia są dobrym punktem startowym do wspierania ogólnego stanu zdrowia. 

Zaburzenia pracy żołądka

Stres3, nieznane pokarmy oraz brak ćwiczeń fizycznych mogą wywoływać zakłócenia motoryki żołądka. Kiedy mięśnie żołądka kurczą się w sposób niekontrolowany, procesy trawienne mogą zostać zakłócone. Treść żołądkowa przestaje wówczas ulegać mieszaniu, trawieniu i transportowi. Może to doprowadzić do takich objawów jak zgaga, wzdęcia oraz nudności.  

Warto dbać o dobrze działający żołądek dla właściwego przebiegu procesu trawiennego oraz dla zapobiegania rozwojowi innych objawów.

Dzięki zawartości takich składników jak ubiorek gorzki4, 5, 6, 7 oraz rumianek8, 9, 10, 11, 12 lek Iberogast® może tonizować mięśnie żołądka, aby przywrócić zrównoważony przebieg procesu trawiennego żołądka w przypadkach niestrawności czynnościowej. Dzięki temu działaniu treść żołądkowa podlega normalnemu trawieniu i transportowaniu do dwunastnicy. 

Unikalne połączenie dziewięciu silnych roślin leczniczych4, 13, 14, 15 leku Iberogast® zapewnia idealnie skoordynowane działanie przynoszące ulgę od wielu objawów czynnościowych zaburzeń trawienia13, 16, 17, 18, 79, 19, 20, 21, 22. Ma działanie relaksujące, tonizujące i przeciwzapalne4, 23, 24,25, 26, 27. Lek Iberogast® jest polecany w przypadkach zespołu jelita drażliwego oraz niestrawności czynnościowej13, 28, 29, które mogą objawiać się poprzez różnorodne dolegliwości takie jak bóle i skurcze brzucha.          

Wskazówki na temat żywienia i stylu życia dla zdrowego żołądka

Nawet niewielkie zmiany stylu życia mogą pozytywnie wpływać na narząd trawienia oraz skutecznie pomagać na problemy i zaburzenia trawienne. Pomóc może unikanie czynników mogących wywoływać objawy, jak alkohol30, 31, nikotyna32 i stres3, 33. Zamiast tego zalecany jest relaks i spacery. Stała i regularna rutyna dnia codziennego również może wspierać poprawne trawienie. 

Właściwa dieta oraz lekkostrawne pokarmy dobrze wpływają na zdrowie żołądka. Wsłuchaj się w swój organizm, który sam powie ci, jakich pokarmów unikać i o jakich porach. 

Warto też pamiętać o dokładnym przeżuwaniu. Powolne i świadome jedzenie pozwala też łatwiej rozpoznać uczucie sytości.      

Chory żołądek – objawy. Jak rozpoznać, że z żołądkiem dzieje się coś niedobrego?

Dolegliwości związane z chorym żołądkiem przebiegają w różny sposób u różnych osób. Występują jednak pewne objawy, które można uznać za niepokojące i których zdecydowanie nie wolno bagatelizować. Należą do nich między innymi:

  • Nadmierne uczucie pełności po posiłku, nieadekwatne do wielkości zjedzonego dania,
  • Ból żołądka z towarzyszącymi objawami, takimi jak brak apetytu,
  • Nieplanowana utrata masy ciała,
  • Problemy z wypróżnianiem.

Co zrobić, gdy boli żołądek?

Przede wszystkim zachowaj spokój – ból żołądka nie musi oznaczać niczego złego. Aby jednak ulżyć sobie w cierpieniu, w pierwszej kolejności zastosuj domowe sposoby na bolący żołądek. Zjedz lekkostrawny obiad, unikaj produktów przetworzonych. Zastosuj się także do przedstawionych w tym artykule wskazówek na temat żywienia i stylu życia dla zdrowego żołądka. Jeśli jednak ból nie mija, niezwłocznie umów wizytę u lekarza

Skonsultowania ze specjalistą wymaga m.in. silny ból brzucha po obfitym posiłku, jak również ból w środkowej lub górnej części brzucha, któremu towarzyszą mdłości i odbijanie. Pomocy u lekarza należy poszukać także wtedy, gdy pojawi się nagły i ostry ból brzucha oraz w przypadku utrzymujących się przez dłuższy czas biegunek wraz ze skurczami brzucha.

Dlaczego boli żołądek? Diagnostyka chorób żołądka

Choroby żołądka mogą objawiać się w podobny sposób. Dlatego w przypadku wystąpienia i utrzymywania się przykrych dolegliwości ze strony układu pokarmowego, konieczna jest diagnostyka i podjęcie leczenia. W ramach diagnostyki wykorzystuje się kilka różnych metod. Lekarz może zlecić zatem następujące badania34, 35:

  • badanie RTG jamy brzusznej,
  • gastroskopia – badanie endoskopowe,
  • badania laboratoryjne na obecność bakterii Helicobacter pylori,
  • tomografia komputerowa.

Co zrobić, aby żołądek zaczął pracować?

Podrażniony, spuchnięty i rozepchany żołądek zwykle daje o sobie znać w bolesny sposób. Ból brzucha, wzdęcia, zgaga, zaparcia i biegunki to najczęstsze dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Bolący żołądek nie pojawia się znikąd i choć może być objawem poważnej choroby, to często jest efektem złych nawyków żywieniowych. Gdy żołądek nie trawi jedzenia, a w dodatku boli, trzeba zacząć działać.

Oto kilka wskazówek, które usprawnią pracę żołądka:

  • dieta na chory żołądek powinna być bogata w błonnik,
  • odpowiednie nawadnianie organizmu,
  • ograniczenie stresu,
  • wyeliminowanie złych nawyków żywieniowych,
  • przygotowywanie zdrowych posiłków,
  • regularne jedzenie,
  • dokładne przeżuwanie,
  • przyjmowanie jedzenia w małych porcjach,
  • rzucenie palenia i ograniczenie alkoholu,
  • leki na żołądek bez recepty (np. krople na żołądek Iberogast).

Co w sytuacji, gdy domowe sposoby na żołądek nie przynoszą efektów? Jeżeli nieprzyjemne dolegliwości utrzymują się przez dłuższy czas i przybierają na sile, konieczna jest wizyta u lekarza.

Jakie zioła na żołądek sprawdzą się najlepiej?

Zioła mogą okazać się skutecznym lekarstwem na ból żołądka. Przykładowo mięta łagodzi skurcze żołądka i jelit36, 37, 38, 39, 40, ponadto ogranicza wzdęcia i gazy38, 39, 40, 41, 42. Często polecana jest także melisa. Ekstrakt z melisy łagodzi skurcze żołądka i jelit43, 44, 45 oraz redukuje liczbę wolnych rodników43, 44, 45. Połączenie tych składników znajduje się w składzie kropli Iberogast – leku na czynnościowe zaburzenia pracy żołądka.

Moda, szczupła kobieta siedzi na podłodze i dotyka dłońmi odkrytego brzucha.

Jelita

Jakie są funkcje jelita cienkiego, grubego i flory jelitowej? Dowiedz się wszystkiego o jelitach i ich działaniu!  

Działanie jelit

Butelka leku Iberogast stojąca na mchu, z opakowaniem obok, w leśnym otoczeniu.

Iberogast®

Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego są zazwyczaj nie tylko wyjątkowo nieprzyjemne i związane z licznymi dolegliwościami, ale często utrudniają codzienne życie. Na szczęście istnieje Iberogast®: połączenie dziewięciu roślin leczniczych4, 13, 14, 15 zwalczających zarówno podstawowe przyczyny4, 6, 36, 46, 47, jak i irytujące objawy13, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 48.

Wszystko o leku Iberogast®

Butelka leku Iberogast otoczona ziołami.

Korzystaj z potęgi natury we własnym domu!

Kup Iberogast® bez recepty w najbliższej aptece.

Bibliografia:

  1. Boland, M . "Human digestion - a processing perspective ." J Sci Food Agric, 2016 . 96: 2275-283 .
  2. Schubert, M . L . and D . A . Peura "Control of gastric acid secretion in health and disease ." Gastroenterology, 2008 . 134(7): 1842-60 .
  3. Bhatia, V . and R . K . Tandon "Stress and the gastrointestinal tract ." J Gastroenterol Hepatol, 2005 . 20(3): 332-9 .
  4. Abdel-Aziz, H ., O . Kelber, G . Lorkowski and M . Storr “Evaluating the Multitarget Effects of Combinations through Multistep Clustering of Pharmacological Data: the Example of the Commercial Preparation Iberogast .” Planta Med, 2017 . 83(14/15): 1130–1140 .
  5. Iberis, Hager ROM 2003, Springer Verlag, Heidelberg 2003, HN: 2001400.
  6. Mueller, M . H ., H . Seeliger, N . Hering, M . S . Kasparek, A . H . Abdel and M . E . Kreis “Differential Desensitisation of Afferent Nerve Fibres by Iberis amara (STW 6) and Iberogast (STW 5) in the Murine Colon .” Am J Phytomed Clin Ther, 2018 . 6(1:4) .
  7. Reichling, J . and R . Saller “Iberis amara L . (Bittere Schleifenblume) – Profil einer Heilpflanze .” Forsch Komplementärmed Klass Naturheilkd, 2002 . 9: 21–33 .
  8. Flos Chamomillae, WHO monograph 2010.
  9. Hohenester, B ., A . Rühl, O . Kelber and M . Schemann “The herbal preparation STW5 (lberogast) has potent and region-specific effects on gastric motility .” Neurogastroenterol Motil, 2004 . 16(6): 765–773 .
  10. Matricariae flos, ESCOP monographs 2003.
  11. Schemann, M ., K . Michel, F . Zeller, B . Hohenester and A . Ruhl “Region-specific effects of STW 5 (Iberogast) and its components in gastric fundus, corpus and antrum .” Phytomedicine, 2006 . 13 (Suppl 5): 90–99 .
  12. European Medicines Agency: EMA/HMPC/55837/2011 – “Assessment report on Matricaria recutita L ., flos and Matricaria recutita L ., aetheroleum .” Published 1 July 2014 . Available from: https:// www .ema .europa .eu/documents/herbal-report/draft-assessment-report-matricaria-recutita-l-flosmatricaria-recutita-l-aetheroleum_en .pdf . 9
  13. Company Core Data Sheet Iberogast, Version 03 from Nov, 2 2018 .
  14. Kelber, O ., B . Steinhoff, C . Nauert, A . Biller, M . Adler, H . Abdel-Aziz, S . N . Okpanyi, K . Kraft and K . Nieber “Ethanol in herbal medicinal products for children: Data from pediatric studies and pharmacovigilance programs .” Wien Med Wochenschr, 2017 . 167(7–8): 183–188 .
  15. Kroll, U ., C . Cordes "Pharmaceutical prequisites for a multi-target therapy ." Phytomedicine, 2006 . 13: 12-19 .
  16. von Arnim, U ., U . Peitz, B . Vinson, K . J . Gundermann and P . Malfertheiner “STW 5, a phytopharmacon for patients with functional dyspepsia: results of a multicenter, placebo-controlled double-blind study .” Am J Gastroenterol, 2007 . 102(6): 1268–1275 .
  17. Braden, B ., W . Caspary, N . Börner, B . Vinson and A . R . J . Schneider “Clinical effects of STW 5 (Iberogast®) are not based on acceleration of gastric emptying in patients with functional dyspepsia and gastroparesis .” Neurogastroenterology & Motility, 2009 . 21(6): 632–e625 .
  18. Buchert, D . “Wirkung einer fixen Kombination bei gesicherter Non-Ulcus-Dyspepsie .” Z Phytother, 1994 . 15: 24-25 .
  19. Madisch, A ., G . Holtmann, K . Plein and J . Hotz “Treatment of irritable bowel syndrome with herbal preparations: results of a double-blind, randomized, placebo-controlled, multi-centre trial .” Aliment Pharmacol Ther, 2004 . 19(3): 271–279 .
  20. Madisch, A ., H . Melderis, G . Mayr, I . Sassin and J . Hotz “Ein Phytotherapeutikum und seine modifizierte Rezeptur bei funktioneller Dyspepsie .” Z Gastroenterol, 2001 . 39(07): 511–517 .
  21. Melzer, J ., W . Rosch, J . Reichling, R . Brignoli and R . Saller “Meta-analysis: phytotherapy of functional dyspepsia with the herbal drug preparation STW 5 (Iberogast) .” Aliment Pharmacol Ther, 2004 . 20(11-12): 1279–1287 .
  22. Rösch, W ., B . Vinson and I . Sassin “A randomised clinical trial comparing the efficacy of a herbal preparation STW 5 with the prokinetic drug cisapride in patients with dysmotility type of functional dyspepsia .” Z Gastroenterol, 2002 . 40(6): 401–408 .
  23. Pilichiewicz, A . N ., M . Horowitz, G . J . Holtmann, N . J . Talley and C . Feinle-Bisset "Relationship between symptoms and dietary patterns in patients with functional dyspepsia ." Clin Gastroenterol Hepatol, 2009 . 7(3): 317-22 .
  24. Abdel-Aziz, H ., M . Schneider, W . Neuhuber, A . M . Kassem, S . Khailah, J . Muller, H . Gamaleldeen, A . Khairy, M . T . Khayyal, A . Shcherbakova, T . Efferth and G . Ulrich-Merzenich “GPR84 and TREM-1 signaling contribute to the pathogenesis of reflux esophagitis .” Mol Med, 2015 . 21(1): 1011–1024 .
  25. Berg, L . K ., E . Fagerli, M . Martinussen, A . O . Myhre, J . Florholmen and R . Goll "Effect of fructose-reduced diet in patients with irritable bowel syndrome, and its correlation to a standard fructose breath test ." Scand J Gastroenterol, 2013 . 48(8): 936-43 .
  26. Halmos, E . P ., V . A . Power, S . J . Shepherd, P . R . Gibson and J . G . Muir "A diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome ." Gastroenterology, 2014 . 146(1): 67-75 e5 .
  27. Hasler WL, Gas and Bloating, Gastroenterol Hepatol (N Y). 2006 Sep; 2(9): 654–66
  28. Enck, P ., F . Azpiroz, G . Boeckxstaens, S . Elsenbruch, C . Feinle-Bisset, G . Holtmann, J . M . Lackner, J . Ronkainen, M . Schemann, A . Stengel, J . Tack, S . Zipfel and N . J . Talley “Functional dyspepsia .” Nat Rev Dis Primers, 2017 . 3: 17081 .
  29. Enck, P ., Q . Aziz, G . Barbara, A . D . Farmer, S . Fukudo, E . A . Mayer, B . Niesler, E . M . Quigley, M . Rajilic-Stojanovic, M . Schemann, J . Schwille-Kiuntke, M . Simren, S . Zipfel and R . C . Spiller “Irritable bowel syndrome .” Nat Rev Dis Primers, 2016 . 2: 16014 .
  30. Holtmann, G ., A . Shah and M . Morrison “Pathophysiology of Functional Gastrointestinal Disorders: A Holistic Overview .” Dig Dis, 2017 . 35 (Suppl 1): 5–13 .
  31. Dinan, T . G . and J . D . Cryan "The Microbiome-Gut-Brain Axis in Health and Disease ." Gastroenterol Clin N Am, 2017 . 46: 77-89 . 45
  32. Fujiwara, Y ., M . Kubo, Y . Kohata, H . Machida, H . Okazaki, H . Yamagami, T . Tanigawa, K . Watanabe, T . Watanabe, K . Tominaga and T . Arakawa "Cigarette smoking and its association with overlapping gastroesophageal reflux disease, functional dyspepsia, or irritable bowel syndrome ." Intern Med. 2011 . 50(21): 2443-7 . 98
  33. Drossman, D . A . and W . L . Hasler “Rome IV-Functional GI Disorders: Disorders of GutBrain Interaction .” Gastroenterology, 2016 . 150(6): 1257–1261 .
  34. Sherif R Z Abdel-Misih 1, Mark Bloomston "Liver anatomy" Surg Clin North Am. Author manuscript; 2014 May 30.
  35. Andrzej Hebzda, Dorota Szczeblowska, Dariusz Serwin, Stanisław Wojtuń, Zbigniew Hebzda, Iwon Grys "Choroba Leśniowskiego-Crohna – diagnostyka i leczenie/ Crohn’s disease – diagnosis and treatment" Published: 31.07.2011
  36. Allescher, H . D. "Functional dyspepsia - A multicausal disease and its therapy ." Phytomed, 2006. 13 SV 2-11
  37. Ammon, H . P ., O . Kelber and S . N . Okpanyi “Spasmolytic and tonic effect of Iberogast (STW 5) in intestinal smooth muscle .” Phytomedicine, 2006 . 13 (Suppl 5): 67–74 .
  38. European Medicines Agency: EMA/HMPC/571122/2010 Corr . – “Assessment report on Glycyrrhiza glabra L . and/or Glycyrrhiza inflata Bat . and/or Glycyrrhiza uralensis Fisch ., radix .” Published 12 March 2013 . Available from: https://www .ema .europa .eu/documents/herbal-report/final-assessmentreport-glycyrrhiza-glabra-l/glycyrrhiza-inflata-bat/glycyrrhiza-uralensis-fisch-radix_en .pdf .
  39. Folium Menthae Piperitae, WHO monograph 2002.
  40. Menthae piperitae folium, ESCOP monographs 2019.
  41. Khayyal, M . T ., M . A . el-Ghazaly, S . A . Kenawy, M . Seif-el-Nasr, L . G . Mahran, Y . A . Kafafi and S . N . Okpanyi “Antiulcerogenic effect of some gastrointestinally acting plant extracts and their combination .” Arzneimittelforschung, 2001 . 51(7): 545–553 .
  42. Khayyal, M . T ., M . Seif-El-Nasr, M . A . El-Ghazaly, S . N . Okpanyi, O . Kelber and D . Weiser “Mechanisms involved in the gastro-protective effect of STW 5 (Iberogast) and its components against ulcers and rebound acidity .” Phytomedicine, 2006 . 13 (Suppl 5): 56–66 .
  43. European Medicines Agency: EMA/HMPC/196746/2012 – “Assessment report on Melissa officinalis L ., folium .” Published 14 May 2013 . Available from: https://www .ema .europa .eu/documents/ herbal-report/final-assessment-report-melissa-officinalis-l-folium_en .pdfz
  44. Folium Melissae, WHO monograph 2010.
  45. Melissae folium, ESCOP monographs 2013.
  46. Allescher, H . D . and H . Abdel-Aziz “Mechanism of Action of STW 5 in Functional Dyspepsia and IBS: The Origin of Multi-Target .” Dig Dis, 2017 . 35 (Suppl 1): 18–24 .
  47. Wagner, H . "Multitarget therapy - The future of treatment for more than just functional dyspepsia ." Phytomedicine, 2006 . 5: 122-9 .
  48. Gundermann, K . J ., E . Godehardt and M . Ulbrich “Efficacy of a herbal preparation in patients with functional dyspepsia: a meta-analysis of double-blind, randomized, clinical trials .” Adv Ther, 2003 . 20(1): 43–49 .
  49. Holtmann, G ., N. J. Talley "Herbal medicines for the treatment of functional and inflammatory bowel disorders ." Clinical Gastroenterol Hepatol, 2015 . 13(3): 422-32.
  50. Malfertheiner, P . "STW 5 (Iberogast) Therapy in Gastrointestinal Functional Disorders ." Dig Dis, 2017 . 35: 25-29.
  51. Nieber, K ., V . Winkelmann, S . Hoser, O . Kelber, H . Abdel-Aziz and D . Weiser “Evaluation of the cytoprotective effects of individual and combined constituents of the herbal drug STW 5 .” Planta Medica, 2012 . 78(11):1086
  52. Ulrich-Merzenich, G ., L. Welslau, H. Aziz-Kalbhenn, O. Kelber, A. Shcherbakova "Synergy quantifications to identify individual contributions of combination partners to the overall activity - The example of STW 5 ." Phytomedicine, 2019. 16: 153013 .

LMR-CH-20210922-30