Do góry
Konsultacja merytoryczna: Prof. dr hab. n. med. Piotr Albrecht
Stres może być jedna z przyczyn czynnościowych zaburzeń przewodu pokarmowego

3. Leczenie zespołu jelita drażliwego

Leczenie ZJD ze względu na dominującą rolę czynników psychologicznych nie jest proste, a o trudnościach w terapii może także świadczyć olbrzymia liczba leków i sposobów terapii o lepiej lub gorzej udokumentowanych naukowo dowodach skuteczności.

Podstaw terapii jest wytłumaczenie choremu, że ZJD jest dolegliwością nawracającą i przewlekłą. Korzystne efekty w terapii, jak się uważa, daje pacjentowi już sam kontakt z empatycznym lekarzem. Ponadto u około 10% chorych w ciągu roku dolegliwości ustępują samoistnie bez żadnego leczenia.

3.1. Aspekt psychologiczny

Z uwagi na niewątpliwa rolę psychiki w rozwoju i podtrzymywaniu objawów ZJD istotną rolę odgrywa psychoterapia w tym hipnoza, techniki relaksacyjne, akupunktura. Na rolę czynników psychologicznych wskazuje także korzystny efekt terapeutyczny trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych czy leków wybiórczo hamujących wychwyt serotoniny w ośrodkowym układzie nerwowym (nowoczesne leki przeciwdepresyjne).

3.2. Leczenie formy biegunkowej

W leczeniu formy biegunkowej stosowane są liczne leki, jak np.:

  • Loperamid – syntetyczny opioid o działaniu przeciwbiegunkowym,
  • Wybrane na podstawie badań klinicznych probiotyki (np. Lactobacillus rhamnosus GG, Lactobacillus plantarum 299v, Lactobacillus reuteri Protectis, Lactobacillus reuteri DSM 17938, VSL#3),
  • Rifaksimina – niewchłaniający się z przewodu pokarmowego antybiotyk o szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego.

W postaci biegunkowej stosowana jest także specjalna dieta, tzw. FODMAP, czyli dieta eliminująca fermentujące oligosacharydy i dwumonosacharydy oraz poliole (polialkohole stosowane np. jako słodziki). Dieta działa przeciwbiegunkowo, przeciwgazotwórczo, przeciwwzdęciowo.

Ubogie w FODMAP są: banany, cytryny, mandarynki, pomarańcze, maliny, truskawki, grejpfruty mleko bezlaktozowe, mleko ryżowe, sorbety, twarde i dojrzewające sery, marchew, seler, papryka, sałata, dynia, szczypior, pędy bambusa, pomidory, borówki, melony, kiwi, papaja, cytryny, pomarańcze.

3.3. Leczenie formy zaparciowej

W leczeniu formy zaparciowej stosowane są obecnie środki osmotycznie czynne takie jak makrogole (glikole polietylenowe o określonej masie cząsteczkowej), laktuloza. Ponadto znalazło swoje zastosowanie nasienie płesznika (Psyllium), łupiny nasienne z babki jajowatej.

Jednym ze sprawdzonych leków wpływającym na obie postacie ZJD jest lek ziołowy STW-5.

Iberogast – reklama

3.4 Zespół jelita drażliwego – leczenie Iberogastem®

Jednym z nielicznych leków ze wskazaniem do leczenia zespołu jelita drażliwego, dostępnych bez recepty, jest lek Iberogast®. Dzięki unikalnemu połączeniu 9 sprawdzonych wyciągów roślin leczniczych, lek Iberogast działa tak, aby łagodzić różne objawy i mechanizmy zespołu jelita drażliwego i dyspepsji (niestrawności) czynnościowej.

Iberogast® dzięki złożonemu składowi reguluje zaburzoną motorykę przewodu pokarmowego, działa rozkurczowo, zmniejsza również nadwrażliwość trzewną, działa przeciwzapalnie i wiatropędnie. Dzięki wielokierunkowemu działaniu, lek łagodzi różne objawy zespołu jelita nadwrażliwego jednocześnie, włączając: biegunki i zaparcia, bóle i skurcze brzucha oraz wzdęcia i gazy8.

Skuteczność i bezpieczeństwo leku Iberogast™ zostały dowiedzione w ponad 20 badaniach klinicznych z udziałem około 7000 pacjentów oraz w badaniach retrospektywnych z udziałem 43 000 pacjentów9. Lek Iberogast® można stosować już od 6. r.ż. Czas stosowania leku nie jest ograniczony czasowo, co jest istotne, gdyż ZJD (IBS) ma charakter przewlekły i nawrotowy.

Skład leku Iberogast
Jak stosować lek Iberogast®?
Czy Iberogast jest odpowiedni dla mnie?

Iberogast – reklama

3.5. Domowe sposoby łagodzenia objawów zespołu jelita drażliwego

Przeanalizuj swoje nawyki żywieniowe, żeby zidentyfikować przyczyny bólu. O ile sam zespół jelita drażliwego nie jest wywołany pokarmami, które spożywasz, mogą one jednak nasilić ataki bólu. Prowadź dziennik tego, co jesz i notuj, jakie pożywienie nasila objawy choroby.

I tak na przykład wiele osób cierpiących na zespół jelita drażliwego nie toleruje nabiału i mąki pszennej, więc jeśli zauważysz takie objawy u siebie, rozważ wykluczenie tych pokarmów ze swojej diety. Pamiętaj jednak, by uzupełnić dostarczane przez nie wartości odżywcze odpowiednimi suplementami.

Jeśli cierpisz na częste biegunki, zrezygnuj z napojów zawierających kofeinę, tłustych dań i słodyczy. Mają one działanie przeczyszczające, które – bądźmy szczerzy – nie jest twojemu organizmowi w tej chwili potrzebne. Zamiast filiżanki kawy, pij dziennie osiem szklanek wody. Unikniesz w ten sposób odwodnienia organizmu.

Zaparć pozbędziesz się wprowadzając do swojej diety rozpuszczalne włókna (takie jak błonnik). Znajdziesz je w pełnym ziarnie, świeżych owocach i warzywach.

Zespół jelita drażliwego często nasila się na skutek stresu. Pokonaj go ucząc się technik relaksacyjnych, takich jak joga i medytacja. Niektórym pacjentom pomaga również hipnoza. Masaż brzucha zrelaksuje nie tylko umysł, ale i ciało.

Objawy zespołu jelita drażliwego złagodzą też niektóre zioła. Wśród nich wymienić można miętę pieprzową, która od dawna znana jest z korzystnego wpływu na proces trawienia. Mięta eliminuje bolesne wzdęcia i gazy. Niweluje skurcze mięśni jelit, zapobiegając bólom brzucha i wzdęciom. Można ją przyjmować w wielu formach: herbatki, olejku eterycznego do inhalacji lub masażu, a także w tabletkach.

3.6. Konsekwencje długotrwałego nieleczenia zespołu jelita drażliwego

Konsekwencje trwałego nieleczenia ZJD to m.in. obniżenie jakości życia (niekiedy znaczne), stosowanie kosztownej, męczącej i często zupełnie niepotrzebnej diagnostyki, absencja w szkole i w pracy, znaczne koszty pośrednie i bezpośrednie schorzenia.